Բացահայտիր Արմավիրը. Դալարիկ գյուղ. Արմավիրի մարզի պատմական երկաթուղային բնակավայրն ու նրա զարգացման ճանապարհը

Հայաստանի Արմավիրի մարզում՝ մարզկենտրոնից 21 կմ հյուսիս-արևմուտք, հարթավայրային գոտում է գտնվում Դալարիկ գյուղը:

Բնակավայրն ունի 30.86 կմ² տարածք, Երևանից հեռու է 58 կմ, ხოლო Հայաստանի պետական սահմանից՝ 20 կմ:

Գյուղի պատմությունը սկիզբ է առնում 1901 թվականից, երբ Ռուսական կայսրության Նիկոլայ Երկրորդ ցարի օրոք կառուցվող Ռուսաստան-Վրաստան-Հայաստան երկաթգիծը հասավ այստեղ, և հիմնադրվեց Մաստարա կիսակայարանը: Երկաթգծի շահագործումից հետո տարբեր բնակավայրերից մարդիկ տեղափոխվեցին այստեղ՝ հիմք դնելով նոր բնակավայրին, որը 1965 թվականի հունվարի 20-ին վերանվանվեց Դալարիկ: 

Բնակավայրի զարգացման կարևոր փուլերից էր 1959 թվականը, երբ գյուղում հիմնադրվեց Սովխոզ տնտեսությունը: Ախուրյանի ջրանցքի ջրերի շնորհիվ յուրացվեցին խամ ու խոպան հողերը, տնկվեցին հազարավոր հեկտար խաղողի և մրգատու այգիներ: Գյուղի բնակչությունն աստիճանաբար համալրվեց Թալինի շրջանի Շենիկ, Դիան և այլ գյուղերից, ինչպես նաև Ջավախքից, Շիրակից ու Արարատյան դաշտից տեղափոխված ընտանիքներով: 1984 թվականին Դալարիկը Թալինի շրջանի կազմից անցավ նորաստեղծ Բագրամյանի շրջանի կազմ, իսկ 1985 թվականին բնակչության թիվը հասավ 4300-ի: Այդ տարիներին գյուղի շրջակայքում գործում էին 7 հսկա գործարաններ, այդ թվում՝ Բագրամյանի հացամթերքի արտադրության կոմբինատը, երկաթբետոնի, խարամի, միջնորմանների սալիկների և ցեմենտի արտադրության գործարանները: 

Այսօր Դալարիկն ունի զարգացած գյուղատնտեսություն. բնակիչները զբաղվում են անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ և մեղվաբուծությամբ: Համայնքում գործում են դպրոց, մանկապարտեզ, բուժկետ, մշակույթի տուն և համայնքային կենտրոն: Գյուղի պատմամշակութային կոթողներից են Արցախյան ազատամարտում զոհվածների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանը և 2015 թվականին օծված Սուրբ Վարդան նորակառույց եկեղեցին:

Աշխարհագրական կոորդինատներ

40°13'06"N 43°51'37"E (40.2183° N, 43.8603° E)