Բացահայտիր Արմավիրը. Փարաքարի հուշարձանախումբը․ Պատմության և հիշողության կենդանի հանգրվան
· Փարաքար
Արմավիրի մարզի Փարաքար համայնքի սրտում տեղակայված այս մշակութային համալիրը հանդիսանում է գյուղի հոգևոր և հասարակական կյանքի առանցքը։ Այն միավորում է երեք տարբեր ժամանակաշրջանների հիշատակներ՝ խորհրդային տարիների մշակութային վերելքը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զրկանքներն ու Արցախյան ազատամարտի հերոսական դրվագները։
Համալիրի գլխավոր շինությունը՝ Մշակույթի տունը, հիմնադրվել է 1957 թվականին։ Այն հայկական նեոկլասիցիզմի ինքնատիպ նմուշ է, որի ճակատային մասը զարդարված է հնգակամար սրահով։ Կառույցի համար օգտագործված տեղական տուֆը և մանրակրկիտ մշակված քարե դետալները հաղորդում են շենքին վեհություն և մոնումենտալություն։
Տասնամյակներ շարունակ այս պատերի ներքո գործել են գրադարաններ, արվեստի խմբակներ և կազմակերպվել են համայնքային նշանակության բոլոր կարևոր հանդիպումները՝ դառնալով Փարաքարի մշակութային ինքնության խորհրդանիշը։
Մշակույթի տան հարևանությամբ գտնվող Հուշաղբյուրը թվագրվում է 1943 թվականով։ Սա յուրահատուկ կոթող է, քանի որ կառուցվել է հենց պատերազմի թեժ տարիներին։ Այն ժամանակ, երբ երկրի ողջ ռեսուրսն ուղղված էր ռազմաճակատին, գյուղում կանգնեցված այս աղբյուրը դարձավ կյանքի շարունակականության և հաղթանակի հանդեպ հավատի մարմնավորում։ Այն իր ճարտարապետական լուծումներով պարզ է, բայց խորիմաստ՝ հանդիսանալով հարգանքի տուրք բոլոր նրանց, ովքեր չվերադարձան մարտի դաշտից։
Համալիրի առավել հուզիչ հատվածներից է Արցախյան ազատամարտում զոհվածների հիշատակին նվիրված հուշարձանը, որը կանգնեցվել է 1994 թվականին։ Հուշարձանը տեղադրվել է այն ժամանակահատվածում, երբ հայ ժողովուրդը նշում էր իր նորագույն պատմության կարևորագույն հաղթանակներից մեկը։ Այս կոթողը նվիրված է այն փարաքարցիներին, ովքեր անձնվիրաբար մասնակցեցին հայրենիքի պաշտպանությանը։ Այն այսօր ծառայում է որպես դաստիարակչական կարևոր օջախ երիտասարդ սերնդի համար՝ հիշեցնելով ազատության և անկախության գինը։
Այսօր այս ամբողջ տարածքը գտնվում է պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության ծառայության ուշադրության կենտրոնում։
Համալիրի բարեկարգված ճեմուղիները և կանաչապատ գոտիները ստեղծում են խաղաղ միջավայր, որտեղ միահյուսվում են պատմական հիշողությունն ու ժամանակակից կյանքի ռիթմը։
Աշխարհագրական կոորդինատներ՝
40.160139, 44.402639
Լուսանկարները` Հուշարձանների պահպանության Արմավիրի մարզային ծառայության: