Բացահայտիր Արմավիրը. Գետաշեն. Արմավիրի մարզի պատմական և զարգացող բնակավայրը
Հայաստանի Արմավիրի մարզի Արմավիրի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից մոտ 12 կմ հարավ-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 880 մետր բարձրության վրա է գտնվում Գետաշեն գյուղը։
Այս բնակավայրը, որն անմիջապես սահմանակից է Թուրքիային, ունի հարուստ պատմական անցյալ և այսօր ապրում է ակտիվ համայնքային կյանքով։
Նախկինում գյուղը կրել է Ջաֆարաբադ անվանումը, ինչը կապված էր նախկինում այստեղ բնակված թուրքերի և նրանց ղեկավար Ջաֆար խանի անվան հետ։ Սակայն 1946 թվականի ապրիլի 4-ին բնակավայրը վերանվանվել է Գետաշեն։
Պատմականորեն այն ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառում, իսկ խորհրդային տարիներին՝ Հայկական ԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանի կազմում։ 1995 թվականից ի վեր Գետաշենը հանդիսանում է Արմավիրի մարզի Մեծամոր համայնքի բաղկացուցիչ մասը։
Գյուղի ժողովրդագրական պատկերը հետաքրքիր զարգացում է ունեցել։ Եթե 1831 թվականին բնակչությունը կազմում էր ընդամենը 171 մարդ, ապա 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով այն հասել է 2137-ի։ 1831 թվականից ի վեր գյուղի բնակիչները գրեթե ամբողջությամբ հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 1917-1918 թվականներին այստեղ է գաղթել Սուրմալուից, Իգդիրից, Խոյից և Մուշից։
Այսօր գյուղի տեղաբնակներին անվանում են գետաշենցիներ, ովքեր հիմնականում Հայ Առաքելական եկեղեցու հետևորդներ են։ Գետաշենի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է. բնակչությունը մասնագիտացված է այգեգործության, բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակության, դաշտավարության և թռչնաբուծության մեջ, սակայն առավել լայն տարածում ունի խաղողի մշակությունը։
Հատկանշական է Գետաշենի կրթական և սոցիալական կյանքի վերելքը։ Գյուղում գործում է բարեկարգ միջնակարգ դպրոց, որտեղ կրթության մակարդակը բավականին բարձր է։ 2012 թվականից սկսած «Հայաստանի մանուկներ» հիմնադրամը (COAF) մեծ ներդրում է ունեցել գյուղի զարգացման գործում՝ վերանորոգելով դպրոցը, ստեղծելով լաբորատորիաներ, ջերմոց և ագրոդպրոց։ Կրթական ծրագրերի շնորհիվ աշակերտները ներգրավված են արվեստի, սպորտի և սոցիալ-ֆինանսական ակումբներում, ինչպիսին է «Աֆլաթունը»։
Կրթության նկատմամբ այս ուշադրությունը տալիս է իր պտուղները. 2022-2023 ուսումնական տարվա շրջանավարտներից 15-ը ընդունվել են բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ, իսկ ավելի քան 10-ը՝ միջին մասնագիտական հաստատություններ, ինչը բավականին բարձր ցուցանիշ է համայնքի համար։ Գյուղում գործում է նաև մշակույթի տուն, որը հանդիսանում է համայնքային հավաքների և մշակութային միջոցառումների կենտրոն։
Կոորդինատներ՝ 40°02′36″N 43°56′41″E