Բացահայտիր Արմավիրը. Գեղակերտ բնակավայրի պատմաաշխարհագրական և ժողովրդագրական բնութագիրը
Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում գտնվող Գեղակերտ գյուղը ներկայացնում է ուշագրավ պատմական ուղի և աշխարհագրական առանձնահատկություններ:
Բնակավայրը նախկինում կրել է Սամաղար անվանումը: Պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում գյուղի անվանափոխությունները արտացոլել են քաղաքական և վարչական փոփոխությունները. 1946 թվականի մայիսի 31-ին այն վերանվանվել է Գեղակերտ, 1991 թվականի ապրիլի 3-ին կրկին վերադարձվել է Սամաղար անվանումը, իսկ 2004 թվականի դեկտեմբերի 14-ից բնակավայրը պաշտոնապես կոչվում է Գեղակերտ:
Գյուղի աշխարհագրական դիրքը բնութագրվում է հարթավայրային ռելիեֆով՝ ծովի մակերևույթից 885 մետր բարձրության վրա: Բնակավայրը գտնվում է մայրաքաղաք Երևանից 25 կմ, մարզկենտրոնից 20 կմ և Հայաստանի պետական սահմանից 16 կմ հեռավորության վրա: Կլիմայական պայմանները չոր ցամաքային են, ինչը բնորոշ է Արարատյան դաշտին:
Բնակչության դինամիկան և էթնիկ կազմը դարերի ընթացքում ենթարկվել են զգալի փոփոխությունների: 1831 թվականի տվյալներով գյուղն ունեցել է 320 հայ և 80 իսլամադավան բնակիչ, սակայն հետագայում դարձել է գրեթե բացառապես հայաբնակ:
Գեղակերտի բնակիչների նախնիների մի մասը 1829 թվականին գաղթել է Խոյի շրջանի Սամաղար գյուղից, իսկ մի մասը՝ Մակուից: Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ մշտական բնակչությունը կազմել է 2564 մարդ, իսկ առկա բնակչությունը՝ 2375 մարդ:
Բնակչության աճի միտումը նկատելի է պատմական վիճակագրության մեջ. եթե 1873-ին բնակչությունը 825 էր, ապա 1970-ին հասել էր 2570-ի, որից հետո տատանվել է 2000-2500-ի սահմաններում:
Գյուղի ներկայիս բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ:
Համայնքի զբաղեցրած ընդհանուր տարածքը կազմում է 657,7 հեկտար, որից 395 հեկտարը վարելահողեր են, իսկ 92,2 հեկտարը՝ այգիներ:
Գեղակերտի սոցիալ-մշակութային կյանքը կենտրոնացած է մի շարք պատմական և հասարակական կառույցների շուրջ: Գյուղում գործում է մեկ դպրոց, բուժկետ, մշակույթի տուն, մանկապարտեզ և մարզադպրոց: Բնակավայրի կարևորագույն պատմամշակութային կոթողը Սուրբ Հարություն եկեղեցին է:
Բացի այդ, գյուղում կանգնեցված է հուշաղբյուր՝ նվիրված Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հիշատակին: Գյուղը վարչականորեն մտնում է Արմավիրի մարզի մեջ և ունի զարգացած ենթակառուցվածքներ:
Համայնքի ղեկավարումն իրականացնում է գյուղապետը, իսկ բնակիչները տեղաբնականվամբ կոչվում են գեղակերտցիներ:
40°11′07″N 44°14′32″E