Ճանաչենք Արմավիրի մարզի հսկաներին. Ծանրամարտի հայ դյուցազունը. Սիմոն Մարտիրոսյանի փառահեղ մարզական ուղին
Հայ մեծանուն ծանրորդ, աշխարհի ու Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն և օլիմպիական խաղերի կրկնակի փոխչեմպիոն Սիմոն Մարտիրոսյանը հանդիսանում է ժամանակակից հայկական սպորտի ամենավառ ու տպավորիչ դեմքերից մեկը:
Նա ծնվել է 1997 թվականի փետրվարի 17-ին Արմավիրի մարզի Հայկաշեն գյուղում: Սիմոնն իր մարզական փառահեղ ուղին սկսել է դեռ վաղ տարիքից՝ արագորեն աչքի ընկնելով բացառիկ ուժով և կամային որակներով, ինչի շնորհիվ 2017 թվականին արժանացել է Հայաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչմանը:
1,81 մետր հասակ ունեցող մարզիկը երկար տարիներ հանդես է եկել 105 կգ և 109 կգ քաշային կարգերում, իսկ կարիերայի հասուն շրջանում ուժերն է փորձել նաև գերծանր՝ +109 կգ քաշային կարգում՝ մշտապես մնալով մրցանակային պատվանդաններին:
Մարտիրոսյանի միջազգային հաջողությունների սկիզբը դրվեց դեռ պատանեկան տարիներին, երբ 2012 թվականի Եվրոպայի երիտասարդների առաջնությունում նա նվաճեց բրոնզե մեդալ՝ երկամարտի 321 կգ (148+173) արդյունքով:
Հաջորդ տարիներին նրա աճն անկասելի էր. 2013-ին նա դարձավ Եվրոպայի մինչև 17 տարեկանների չեմպիոն, իսկ 2014 թվականին Չինաստանի Նանկին քաղաքում կայացած Պատանեկան օլիմպիական խաղերում ոչ միայն հռչակվեց օլիմպիական չեմպիոն, այլև սահմանեց ռեկորդ՝ երկամարտում գրանցելով 391 կգ (170+221) արդյունք և իր մոտակա մրցակցին գերազանցելով 55 կիլոգրամով:
Նույն տարում նա նաև մասնակցեց մեծահասակների աշխարհի առաջնությանը՝ գրավելով 7-րդ տեղը, սակայն թարմացնելով պատանեկան երկու ռեկորդ (183+213):
Թեև 2015 թվականի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում նա ձախողեց մոտեցումները պոկում և հրում վարժություններում, նույն տարվա մեծահասակների աշխարհի առաջնությունն ավարտեց բարձր՝ 5-րդ հորիզոնականով (186+216):
Մեծահասակների սպորտում Սիմոն Մարտիրոսյանի հաղթարշավը լիովին բացահայտվեց 2016 թվականին, երբ Ռիո դե Ժանեյրոյի Ամառային օլիմպիական խաղերում 105 կգ քաշային կարգում նա նվաճեց իր առաջին օլիմպիական արծաթե մեդալը՝ երկամարտի 417 կգ (190+227) արդյունքով՝ բերելով Հայաստանի պատվիրակության առաջին մեդալներից մեկը:
Այս հաջողությանը հաջորդեց 2017 թվականի Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալը Սպլիտում (105 կգ քաշային կարգ), որտեղ նա անգերազանցելի էր: Սիմոնի կարիերայի գագաթնակետը դարձան 2018 և 2019 թվականները:
2018 թվականին Աշխաբադում կայացած աշխարհի առաջնությունում նա հռչակվեց աշխարհի չեմպիոն: Հաջորդ՝ 2019 թվականը նույնպես հաղթական էր. Բաթումիում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նա դարձավ չեմպիոն՝ երկամարտում հավաքելով 427 կգ (192+235), իսկ Պատայայում կայացած աշխարհի առաջնությունում պաշտպանեց իր տիտղոսը՝ դառնալով աշխարհի կրկնակի չեմպիոն և պոկում վարժությունում սահմանելով աշխարհի ռեկորդ՝ գլխավերևում պահելով 199 կիլոգրամանոց ծանրաձողը:
Նույն տարվա հոկտեմբերին Բուխարեստում կայացած Եվրոպայի Մ23 առաջնությունում նա ևս մեկ անգամ նվաճեց չեմպիոնի կոչումը 109 կգ քաշում՝ սահմանելով ռեկորդներ պոկում (192 կգ) և հրում (235 կգ) վարժություններում:
Տոկիո 2020 օլիմպիական խաղերում Սիմոն Մարտիրոսյանը մեկնեց որպես ֆավորիտ և 109 կգ քաշային կարգում երկրորդ անգամ հռչակվեց օլիմպիական փոխչեմպիոն՝ երկամարտի 423 կգ արդյունքով (պոկում՝ 195 կգ, հրում՝ 228 կգ):
Դրանից հետո հայ դյուցազունը շարունակեց իր կայուն ելույթները միջազգային հարթակներում: 2021 թվականին Տաշքենդում կայացած աշխարհի առաջնությունում նա նվաճեց բրոնզե մեդալ (416 կգ): 2022 թվականին նա փոխեց քաշային կարգը՝ տեղափոխվելով գերծանր՝ +109 կգ կարգ, որտեղ աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրեց 8-րդ տեղը (425 կգ): Արդեն 2023 թվականին Երևանում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում Սիմոնը նոր քաշային կարգում նվաճեց բրոնզե մեդալ՝ երկամարտի տպավորիչ 440 կգ (195+245) արդյունքով:
Նույն տարվա աշխարհի առաջնությունում նա հրում վարժությունում նվաճեց փոքր արծաթե մեդալ՝ հրելով 250 կգ, իսկ երկամարտում գրանցեց 450 կգ (200+250):
Հաջորդող տարիներին նա շարունակեց հարստացնել իր մեդալների հավաքածուն Եվրոպայի առաջնություններում՝ 2024 թվականին Սոֆիայում (+109 կգ) և 2025 թվականին Քիշնևում (109 կգ) արժանանալով արծաթե մեդալների:
Սիմոն Մարտիրոսյանի մարզական կենսագրությունը հայրենասիրության, տոկունության և անկոտրում կամքի վառ օրինակ է հայկական սպորտի պատմության մեջ: