Բացահայտիր Արմավիրը. Արմավիրի մարզի Հացիկ գյուղը. պատմություն, բնակչություն և ավանդույթներ
Հացիկ գյուղը Հայաստանի հնագույն հարթավայրային գոտու՝ Արարատյան դաշտի անդամ է, որի աշխարհագրական դիրքն ու կլիմայական պայմանները դարեր շարունակ կանխորոշել են տեղի բնակչության կենսակերպն ու զարգացման ուղիները:
Գտնվելով ծովի մակերևույթից ընդամենը 880 մետր բարձրության վրա՝ բնակավայրն աչքի է ընկնում չոր ցամաքային կլիմայով, շոգ ու արևոտ ամառներով և մեղմ ձմեռներով, ինչն էլ ստեղծել է կատարյալ պայմաններ ինտենսիվ գյուղատնտեսության զարգացման համար:
Մարզկենտրոն Արմավիր քաղաքին մոտ գտնվելը (մոտ 8 կմ) գյուղին տալիս է ռազմավարական առավելություն՝ ապահովելով արագ տրանսպորտային կապ, արտադրանքի իրացման հասանելի շուկաներ և ակտիվ շփում մարզային կենտրոնական ենթակառուցվածքների հետ:
Դիտարկելով բնակչության թվաքանակի պատմական զարգացումը՝ կարելի է հստակ տեսնել խորհրդային տարիների ուրբանիզացման և գյուղական բնակավայրերի խոշորացման միտումները: Եթե 1931 թվականին Հացիկը դեռևս փոքրիկ բնակավայր էր՝ ընդամենը 43 բնակչով, ապա հետպատերազմյան շրջանում և հաջորդող տասնամյակներում տեղի է ունեցել ժողովրդագրական թռիչքաձև աճ:
1959 թվականին բնակչությունն արդեն հասել էր 1384-ի, իսկ 2001 թվականին արձանագրվել է պատմական ամենաբարձր ցուցանիշը՝ 2567 մարդ:
Այս աճը պայմանավորված էր տարածաշրջանում հողաբարելավման աշխատանքներով, ոռոգման համակարգերի ներդրմամբ և կայուն աշխատատեղերի ստեղծմամբ:
Չնայած վերջին տասնամյակների միգրացիոն հոսքերին, գյուղը պահպանել է իր կենսունակությունը. 2011 թվականի տվյալներով մշտական բնակչությունը կազմել է 2331 մարդ, ինչը վկայում է համայնքի կայունության մասին:
Տնտեսական հարթությունում Հացիկն իսկական ագրարային կենտրոն է: Տեղի բնակիչների հիմնական եկամտի աղբյուրը հողագործությունն ու կենդանապահությունն են:
Պտղաբուծության ոլորտում առանձնահատուկ տեղ են գրավում ծիրանի, դեղձի և սալորի այգիները, որոնք հայտնի են իրենց քաղցրահամությամբ՝ շնորհիվ Արարատյան դաշտի առատ արևի:
Խաղողագործությունը նույնպես ունի խորը արմատներ. տեղական բերքը մեծ մասամբ մատակարարվում է հայկական հայտնի կոնյակի և գինու գործարաններին: Բանջարաբուծությունը (լոլիկ, պղպեղ, սմբուկ) և անասնապահությունը լրացնում են համայնքի տնտեսական պատկերը՝ ապահովելով ինչպես ներքին ինքնաբավությունը, այնպես էլ թարմ մթերքի արտահանումը հանրապետության այլ շրջաններ:
Համայնքի կազմակերպչական կյանքն ու կառավարումն իրականացվում է Արմավիր խոշորացված համայնքի կազմում:
Գյուղի կենտրոնում գտնվող պատմական տուֆակերտ շենքը, որն աչքի է ընկնում դասական ճարտարապետական տարրերով ու սյունաշար նախամուտքով, տարիներ շարունակ եղել է համայնքային կյանքի կենտրոնն ու մշակութային խորհրդանիշը՝ մարմնավորելով Արմավիրի տարածաշրջանի գյուղական բնակավայրերին բնորոշ հյուրընկալ ու ավանդական կերպարը:
Գյուղի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 40°09'51"N 43°56'27"E