Ճանաչենք Արմավիրի մարզի շնորհալի զավակներին. Ծիծաղի և բեմի անմնացորդ նվիրյալը. Ռաֆայել Երանոսյանի արվեստի ու կյանքի պատմությունը

Հայկական թատրոնի և կինոյի ժամանակակից պատմությունը դժվար է պատկերացնել առանց վառ անհատականությունների, ովքեր իրենց յուրօրինակ ձեռագրով ու կենսախինդ էներգիայով նոր շունչ են հաղորդում հանդիսատեսին։

Այդպիսի սիրված ու տաղանդավոր արվեստագետներից է դերասան, հումորիստ, շոումեն և երգիչ Ռաֆայել Համլետի Երանոսյանը (իրական անունը՝ Ռաֆիկ)։ Նա ծնվել է 1981 թվականի հուլիսի 25-ին, ՀԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանի Լենուղի գյուղում (ներկայումս՝ ՀՀ Արմավիրի մարզ)։ Դեռ վաղ մանկությունից նրա մեջ արթնացել էր անկոտրում ձգտումը դեպի արվեստն ու բեմահարթակը, ինչը կանխորոշեց նրա հետագա ամբողջ կյանքի ընթացքը։ 1988-1998 թվականներին նա սովորել և ավարտել է տեղի՝ Լենուղի գյուղի Ջիվանու անվան միջնակարգ դպրոցը, որից հետո վստահ քայլերով ուղղվել է դեպի պրոֆեսիոնալ արվեստի աշխարհ։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ապագա տաղանդաշատ դերասանն ընդունվել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիային կից դերասանական ստուդիա, որն հաջողությամբ ավարտել է 2006 թվականին։

Այս կրթությունը դարձավ այն ամուր հիմքը, որի վրա բարձրացավ նրա հետագա ստեղծագործական գործունեությունը։ Դերասանական ստուդիան ավարտելուց անմիջապես հետո՝ 2006 թվականից, նա աշխատանքի է անցնում Երևանի Կամերային թատրոնում որպես դերասան, որտեղ մինչ օրս շարունակում է իր բեղմնավոր գործունեությունը՝ հանդիսանալով թատրոնի առաջատար ու սիրված դեմքերից մեկը։ Կամերային թատրոնի բեմում նա կերտել է բազմաթիվ տպավորիչ կերպարներ և իր ակտիվ մասնակցությունն է բերել տարբեր ներկայացումների կայացմանը։

Ռաֆայել Երանոսյանի թատերական կենսագրությունը հարուստ է հանրապետական և միջազգային թատերական փառատոններով ու հյուրախաղերով։ Դեռևս 2007 թվականին Կամերային թատրոնի կազմում նա մասնակցել է «Կաբարե» շոու-ներկայացմանը, ինչպես նաև ներկայացրել է հայկական արվեստը Բելառուսի Հանրապետությունում կայացած Հայաստանի Հանրապետության մշակութային օրերի շրջանակներում։

Նրա տաղանդը սահմաններ չի ճանաչել. 2008 թվականին Իրանի Իսլամական Հանրապետության մայրաքաղաք Թեհրանում նա հանդես է եկել «Ի զեն» ներկայացմամբ։ Հաջորդ տարի՝ 2009 թվականին, ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում կայացած «Աշխարհի թատրոնները» փառատոնի շրջանակներում նա փայլել է «Կառավարական համերգ» և «Ի զեն» ներկայացումներով՝ արժանանալով սփյուռքահայ հանդիսատեսի ջերմ ընդունելությանը։

Դերասանի ստեղծագործական կյանքում հատուկ տեղ է զբաղեցնում «Սկոտչ և Վիսկի» ներկայացումը, որով նա 2012 թվականին մասնակցել է Գյումրիում կայացած «Դուետ» միջազգային թատերական փառատոնին, իսկ 2013 թվականին նույն ներկայացմամբ հանդես է եկել Հայաստանի թատերական գործիչների միության (ՀԹԳՄ) երիտասարդ թատերական ռեժիսուրայի 8-րդ հանրապետական փառատոնին Երևանում։ Ռաֆայելի բազմաժանրությունը դրսևորվել է նաև մելոդրամայի ժանրում. 2015 թվականին Աբովյան քաղաքի 53-րդ տարելիցին նվիրված թատերական փառատոնին նա հանդես է եկել «Ամնեզիա» մելոդրամայով։ Նույն թվականին նա մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ մասնակցելու «Վիվատ» կոմեդիայի փառատոնին, իսկ 2019 թվականին «Երևանի օրերը Վանաձորում» ծրագրի շրջանակներում հանդիսատեսին է ներկայացել «Շոու N3» ներկայացմամբ։

Բացի թատերական հիմնական գործունեությունից, Ռաֆայել Երանոսյանը մեծ հաջողությամբ հանդես է եկել նաև անկախ թատերական նախագծերում ու կոմերցիոն ներկայացումներում։ Նրա խաղացանկը հարստացել է այնպիսի հայտնի գործերով, ինչպիսիք են Վաղարշակ (Վահագն) Գրիգորյանի բեմադրած «OK» սոցիալական կատակերգությունը, ինչպես նաև «No Comment» և «7 ու կես» ներկայացումները։ Ներկայումս դերասանն իր ուրույն դերային կերպարներով շարունակում է գերել հանդիսատեսին Կարո Բալյանի բեմադրած «Գլամուրային չոբաններ» և Նարեկ Դուրյանի բեմադրած «Դոն Ժուանները Մարսելում» սիրված ու պահանջված ներկայացումներում։

Ռաֆայել Երանոսյանի էկրանային գործունեությունը նույնքան բուռն է ու տպավորիչ։ Նա դարձել է հայկական հեռուստատեսության և կինոարտադրության ամենաճանաչելի դեմքերից մեկը՝ սկսած հանրահայտ «32 ատամ» հումորային նախագծից, որտեղ նրա կերտած մանրապատումներն ու կատակները տարիներ շարունակ ծիծաղ են պարգևել հազարավոր ընտանիքների։

Կինոյում նրա նշանակալի աշխատանքներից են դերերը «Քրմուհի» (2007), «Ալաբալանիցա» (2011), «Poker.am» (2012) և «Սուպեր Մամա» (2014) կինոնկարներում։ Հատկապես հիշարժան է հեռուստատեսային «Քարե Դարդ» սիտկոմը, որտեղ 2014 թվականին նա մարմնավորել է Առաջապես կերպարին։ 2015 թվականին նա գլխավոր հերոսի՝ Միկայի դերով հանդես է եկել Արշալույս Հարությունյանի «Սկոտչ և Վիսկի» գեղարվեստական կինոկատակերգությունում, ինչպես նաև նկարահանվել է Արա Երնջակյանի «Ժաննա» լիամետրաժ խաղարկային գեղարվեստական ֆիլմում։ Ակտիվորեն համագործակցում է նաև «Արմենիա Թի-Վի» հեռուստաընկերության հետ՝ մասնակցելով տարբեր հաղորդումների ու նախագծերի։

Տարիների անդուլ աշխատանքը, բարձր պրոֆեսիոնալիզմը և հայ մշակույթին մատուցած նշանակալի ծառայությունները աննկատ չեն մնացել նաև պետական մակարդակով։

Ռաֆայել Երանոսյանը արժանացել է պատվավոր պարգևների և մրցանակների։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 20-ին նրան շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության Մշակույթի նախարարության կողմից տրվող շնորհակալագիր՝ թատերարվեստի ոլորտում ներդրած ավանդի համար։ Իսկ 2015 թվականի մարտի 27-ին՝ Թատրոնի միջազգային օրվա առթիվ, հայ թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի հաջողությունների և ստեղծագործական ակտիվ գործունեության համար Ռաֆայել Երանոսյանը պարգևատրվել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության հեղինակավոր «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալով։

Այսօր էլ դերասանը գտնվում է իր ստեղծագործական ուժերի ծաղկման շրջանում և շարունակում է նորանոր կերպարներով ու նախագծերով արժանանալ իր հավատարիմ հանդիսատեսի անսահման սիրուն ու ծափահարություններին։