Ճանաչենք Արմավիրի մարզի շնորհալի զավակներին. Անահիտ Թարյան. Գրականության և թարգմանության երախտավորը

Անահիտ Մնացականի Թարյանը (Մխիթարյան) ժամանակակից հայ գրականության, լրագրության և թարգմանչական արվեստի ակնառու և երախտավոր ներկայացուցիչներից է, ում ստեղծագործական ուղին հարուստ է բազմաժանր ու արժեքավոր գործերով։

Ծնվել է 1952 թվականի փետրվարի 9-ին պատմամշակութային խորը արմատներ ունեցող Վաղարշապատ քաղաքում։ Նա սերում է ճանաչված մտավորականների ընտանիքից. հանդիսանում է տաղանդավոր բանաստեղծ ու արձակագիր Մնացական Թարյանի դուստրը և ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ Նվեր Մխիթարյանի քույրը։

Գրական և ստեղծագործական միջավայրն իր անդրադարձն է ունեցել նրա ապագա մասնագիտական կողմնորոշման վրա, ինչն էլ ավելի է ամրապնդվել բարձրագույն կրթությամբ։ 1974 թվականին Անահիտ Թարյանը հաջողությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը՝ ստանալով հիմնավոր հումանիտար պատրաստվածություն։

Բարձրագույն կրթությունն ստանալուց հետո նա անմիջապես լծվել է ակտիվ աշխատանքային և գրական-հասարակական գործունեության՝ իր նպաստը բերելով հայկական մամուլի և պետական համակարգի կայացմանը։ 1976-1985 թվականներին նա արդյունավետորեն պաշտոնավարել է «Հրազդան», «Երեկոյան Երևան» և «Պիոներ» պարբերականների խմբագրություններում՝ դրսևորելով բարձր մասնագիտական որակներ և լրագրողական հմտություններ։ Այնուհետև՝ 1985-1991 թվականներին, իր գործունեությունը շարունակել է «Հրատպետկոմում»՝ համակարգելով հրատարակչական կարևոր գործընթացներ։ Հայաստանի անկախացումից հետո նրա փորձառությունն ու գիտելիքները պահանջված են եղել պետական կառավարման ոլորտում. 1992 թվականից սկսած Անահիտ Թարյանն անցել է աշխատանքի Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմում՝ երկար տարիներ պատասխանատու ավանդ ներդնելով պետականության ամրապնդման գործում։

2002 թվականին նրա գրական վաստակը պաշտոնապես ճանաչվել է, և նա դարձել է Հայաստանի գրողների միության (ՀԳՄ) անդամ։

Անահիտ Թարյանի ստեղծագործական հետաքրքրությունների շրջանակը չափազանց ընդգրկուն է. նա հավասարապես գրում է թե՛ մեծահասակների և թե՛ մանուկների համար։

Նրա բանաստեղծությունները, պատմվածքներն ու մանկական գործերը պարբերաբար տպագրվել են հանրապետական մամուլում, գրական տարեգրքերում ու հեղինակավոր ալմանախներում, ինչպես նաև բազմիցս հնչել են հանրային ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։

Տասնամյակների ընթացքում հեղինակը հրատարակել է մի շարք ինքնատիպ գրքեր, որոնք ջերմորեն են ընդունվել ընթերցողների կողմից։ Նրա մատենագիտության մեջ հատուկ տեղ են զբաղեցնում այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են՝ «Երկնքի տատիկը» (մանկական բանաստեղծությունների ժողովածու, 1986), «Բախտախաղ» (1989), «Իմ լավ դպրոց» (բանաստեղծություններ դպրոցական կրտսեր տարիքի համար, 2001), «Հավատո հանգանակ» (2003), «Էջեր իմ կյանքից» հուշագրությունը (2005), «Հեքիաթ իսկական Կարուչկարի մասին» (2007) և «Հրեշն ու էշը» (չափածո հեքիաթներ ու բանաստեղծություններ, 2012)։

Վերջին տարիների նրա արժեքավոր հրատարակություններից են նաև «Արևային աստղաթափ» (2012), «Ձմռան երգը» (2014) և «Հարյուր ճերմակ վարդ՝ սիրո և հիշատակի խոնարհումով» (2015) բանաստեղծական ժողովածուները։

Որպես հմուտ թարգմանիչ, Անահիտ Թարյանն իր ուրույն ձեռագիրն է թողել թարգմանական գրականության ոսկե ֆոնդում։ Նրա շնորհիվ հայերենով հնչել են համաշխարհային մեծության գրողների ստեղծագործությունների ընտրանիները։ Նրա լավագույն թարգմանական աշխատանքներից են Մահթումկուլի-Ֆրագիի «Հատընտիր» ժողովածուն (1983, համահեղինակությամբ), «Խաղաղ Դոնի բանաստեղծներ» ժողովածուի որոշակի հատվածներ (1983), ինչպես նաև ռուս գրականության հսկա Ալեքսանդր Պուշկինի «Ընտիր երկեր» հրատարակության մի մասը (1985)։ Բացի այդ, նա հայ ընթերցողին է ներկայացրել Շոթա Նիշնիանիձեի «Դիմակների նվագախաղ» (1987) և Պեյո Յավորովի «Ամպհովանու հետքերով» (1992) գործերի հայերեն թարգմանությունները՝ ապահովելով տեքստերի բարձր գեղարվեստականությունն ու հարազատությունը բնագրերին։

Անահիտ Թարյանի բազմամյա և անդուլ ստեղծագործական վաստակը, ինչպես նաև մշակութային ներդրումը արժանացել են պետական ու հասարակական բարձր գնահատանքի։ 2017 թվականին նրան շնորհվել է Հայաստանի գրողների միության Վաղթանգ Անանյանի անվան հեղինակավոր մրցանակը՝ «Գիտնական իշուկը» ժողովածուի համար։

Նույն թվականին, հայ գրականության զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի և ակտիվ գործունեության համար, Անահիտ Թարյանը պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հուշամեդալով՝ ամրագրելով իր պատվավոր տեղը ժամանակակից հայ մշակույթի երախտավորների շարքում։