Բացահայտիր Արմավիրը. Հայթաղ․ Ուրմիայից մինչև Արմավիրի սիրտը
Հայթաղ գյուղը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում՝ ծովի մակերևույթից 850 մետր բարձրության վրա։
Այն տեղակայված է մայրաքաղաք Երևանից 24 կմ, իսկ մարզկենտրոն Արմավիրից՝ 23 կմ հեռավորության վրա։ ՀՀ պետական սահմանից գյուղը հեռու է ընդամենը 11 կմ։
Բնակավայրին բնորոշ է չոր ցամաքային կլիման, իսկ ընդհանուր տարածքը կազմում է 12.46 քառակուսի կիլոմետր։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Հայթաղի մշտական բնակչությունը կազմել է 2612 մարդ, իսկ առկա բնակչությունը՝ 2545 մարդ։ Գյուղի բնակիչները ազգությամբ հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 1829-1831 թվականներին այստեղ է գաղթել Պարսկահայաստանի Ուրմիայի շրջանից։ Պատմական տվյալների համաձայն՝ գյուղի բնակչությունը տարիների ընթացքում կայուն աճ է արձանագրել․ 1831 թվականին այն ունեցել է 339 բնակիչ, 1873-ին՝ 652, 1897-ին՝ 1016, 1926-ին՝ 1141, 1939-ին՝ 1208, 1959-ին՝ 1499, 1970-ին՝ 2086, 1979-ին՝ 2052, իսկ 1989 թվականին բնակչության թիվը հասել է 2617-ի, որից հետո՝ 2001 թվականին, կազմել է 2565 մարդ։
Հայթաղն ունի հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն։ Գյուղի տարածքում պահպանվել են մի շարք կարևոր կոթողներ, այդ թվում՝ 1863 թվականին կառուցված տեղի եկեղեցին, որը հանդիսանում է տեղացիների հոգևոր կենտրոնը։ Բացի այդ, գյուղում վեր է խոյանում 1988 թվականին կանգնեցված հուշարձանը, որը հավերժացնում է Երկրորդ աշխարհամարտում զոհված համագյուղացիների հիշատակը։ Մշակութային կյանքի կազմակերպման համար դեռևս 1967 թվականից գյուղում գործում է Մշակույթի տունը։
Տեղի բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է։ Համայնքի կողմից զբաղեցրած ընդհանուր տարածքը կազմում է 1240.1 հեկտար։ Այս հողատարածքներից 476.4 հեկտարը վարելահողեր են, որոնք օգտագործվում են հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակման համար։ Բնակիչները ակտիվորեն զբաղվում են նաև բանջարաբուծությամբ, իսկ 23.8 հեկտար տարածք հատկացված է պտղատու այգիներին։
Անասնապահության զարգացման համար համայնքն օգտագործում է շուրջ 412.1 հեկտար արոտավայր։
Բնակավայրն ապահովված է անհրաժեշտ սոցիալական և կրթական ենթակառուցվածքներով։
Հայթաղում գործում են հանրակրթական դպրոց, մանկապարտեզ, առաջնային առողջապահական խնամքի բուժկետ, ինչպես նաև համայնքային կենտրոն, որոնք սպասարկում են տեղի բնակիչների ամենօրյա կարիքները և նպաստում համայնքային կյանքի աշխուժացմանը։
Կոորդինատներ՝ 40°10'51"N 44°13'47"E