Բացահայտիր Արմավիրը. Ծաղկալանջ․ Արմավիրի մարզի պատմական անկյունը

· Արմավիրի մարզ

Բացահայտիր Արմավիրը. Ծաղկալանջ․ Արմավիրի մարզի պատմական անկյունը

ՀՀ Արմավիրի մարզի Ծաղկալանջ գյուղը գտնվում է Վաղարշապատի տարածաշրջանում՝ Վաղարշապատ քաղաքից մոտավորապես 5 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք։

Բնակավայրը նախկինում կրել է Աղջաղալա անվանումը և պատմականորեն ներառված է եղել Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառի կազմում։

1978 թվականի հունվարի 25-ին գյուղը պաշտոնապես վերանվանվել է Ծաղկալանջ։ Աշխարհագրական կոորդինատներն են 40°12'0" հյուսիսային լայնության և 44°13'39" արևելյան երկայնության։

Գյուղն ունի զարգացած սոցիալական ենթակառուցվածքներ․ այստեղ գործում են հանրակրթական դպրոց, գրադարան, բուժկետ, ինչպես նաև կապի հանգույց, որոնք ապահովում են բնակչության կենսական կարիքները։

Բնակավայրի ժողովրդագրական պատմությունը բավականին հետաքրքիր զարգացում է ունեցել։ Մինչև 1918 թվականը գյուղն ունեցել է խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն, որից հետո դարձել է զուտ հայաբնակ։ Դարերի ընթացքում բնակչության թիվը կայուն աճ է գրանցել․ 1831 թվականին այստեղ ապրում էր ընդամենը 181 մարդ, 1873-ին՝ 285, 1897-ին՝ 356, իսկ 1926 թվականին բնակիչների թիվը հասել է 423-ի։ Հետագա տասնամյակներում ևս աճի միտումը պահպանվել է՝ 1939 թվականին գրանցելով 467, 1959-ին՝ 518, 1970-ին՝ 514, իսկ 1979-ին բնակչության թիվը կտրուկ ավելացել է՝ հասնելով 1032 մարդու։

Առավելագույն ցուցանիշը արձանագրվել է 2001 թվականին՝ 1323 բնակիչ, որից հետո, ըստ 2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների, մշտական բնակչությունը կազմել է 957, իսկ առկա բնակչությունը՝ 929 մարդ։ Ընդհանուր առմամբ, ներկայիս բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 1828-1829 թվականներին գաղթել է Մակուից, իսկ մյուս մասը՝ 1915-1916 թվականներին Մեծ Եղեռնի տարիներին, ապաստան է գտել այստեղ Կարսից և Կաղզվանից։ 2005 թվականի ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալներով՝ համայնքում հաշվառված է եղել 280 առկա տնտեսություն՝ 1539 առկա բնակչով, որոնց սեռային կազմում տղամարդիկ կազմել են 49%, իսկ կանայք՝ 51%։

Տարիքային կազմի ընդհանրացված վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ բնակչության 31%-ը կազմում են մինչաշխատունակները, 53%-ը՝ աշխատունակ տարիքի անձինք, իսկ 16%-ը՝ հետաշխատունակները (թոշակառուները)։

Աշխարհագրական դիրքի և բնակլիմայական պայմանների տեսանկյունից Ծաղկալանջը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում և ծովի մակերևույթից ունի 940 մետր բարձրություն։ Տարածաշրջանի կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից մինչև -5 աստիճան Ցելսիուսի սահմաններում։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը հասնում է 24-ից 26 աստիճանի, իսկ առավելագույնը կարող է գրանցվել մինչև 42 աստիճան Ցելսիուս։

Բնութագրական են հաճախակի կրկնվող խորշակները, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը բավականին սակավ է՝ ընդամենը 250-300 միլիմետր, ինչի պատճառով բնական լանդշաֆտները կիսաանապատային են։ Սակայն, տարիների ընթացքում իրականացված ինտենսիվ ոռոգման շնորհիվ, դրանք վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտների։

Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում, միևնույն ժամանակ տարածքը հարուստ է արտեզյան ջրերով, որոնք տեղի բնակիչների կողմից օգտագործվում են որպես որակյալ խմելու ջուր։

Գյուղի տնտեսության հիմքը և գլխավոր հենասյունը գյուղատնտեսությունն է։ Համայնքի գյուղատնտեսական հողահանդակները հիմնականում ոռոգվում են Ստորին Հրազդանի ջրանցքի ջրերով։

Գյուղատնտեսական նշանակության հողերում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը, որոնք կազմում են 301 հեկտար, առկա են նաև պտղատու այգիներ՝ 1,3 հեկտար և խաղողի այգիներ՝ 4,2 հեկտար մակերեսով։

Պետական սեփականություն հանդիսացող հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ շուրջ 67 հեկտար։ Տեղի բնակչությունը մեծ հաջողությամբ զբաղվում է պտղաբուծությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ։ Որպես օժանդակ և եկամտաբեր ճյուղեր զարգացած են նաև մեղվաբուծությունը, թռչնաբուծությունը, ինչպես նաև խոշոր եղջերավոր անասնապահությունը։