Բացահայտիր Արմավիրը. Վանանդ․ Տնկարանից մինչև Արմավիրի ծաղկուն համայնք
Վանանդը գեղատեսիլ բնակավայր է, որը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում։
Այս գյուղն ունի իր ուրույն աշխարհագրական դիրքն ու պատմական զարգացման ուղին։ Այն տեղակայված է մարզկենտրոնից մոտավորապես 24 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք՝ ծովի մակերևույթից 1025 մետր բարձրության վրա, ինչը նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում բնակլիմայական տարբեր դրսևորումների և գյուղատնտեսական գործունեության համար։
Բնակավայրի հիմնադրման պատմությունը սկիզբ է առնում 1979 թվականից, երբ այն սկզբնական շրջանում ձևավորվեց և կոչվեց որպես չորրորդ տնկարանային տնտեսություն։ Ժամանակի ընթացքում տնտեսության ընդլայնմանն ու բնակչության աճին զուգընթաց՝ 1984 թվականին այն պաշտոնապես կազմավորվեց որպես ինքնուրույն գյուղական համայնք և վերանվանվեց Վանանդ։ Սա կարևոր շրջադարձային կետ էր գյուղի կյանքում, որը խթանեց ենթակառուցվածքների զարգացումը։
Կրթական համակարգի հիմնադրումը նույնպես չուշացավ. գյուղի կազմավորումից ընդամենը երկու տարի անց՝ 1986 թվականին, հիմնադրվեց Վանանդի դպրոցը, որը դարձավ համայնքի մշակութային և կրթական կյանքի կենտրոնը։
Դպրոցական շենքի պայմանների բարելավման նպատակով 2014 թվականին իրականացվեցին հիմնանորոգման լայնածավալ աշխատանքներ։ Կրթօջախն ակտիվորեն շարունակում է իր գործունեությունը, և 2017 թվականի տվյալներով այնտեղ սովորում էր շուրջ 160 աշակերտ՝ ապահովելով սերունդների կրթության շարունակականությունը։
Վանանդի ժողովրդագրական պատկերը տարիների ընթացքում կրել է որոշակի փոփոխություններ։
Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ 1989 թվականին գյուղի ազգաբնակչությունը կազմում էր 865 մարդ, որը 2001 թվականին փոքր-ինչ նվազելով հասել է 845-ի։ Սակայն հաջորդ տարիներին արձանագրվել է բնակչության զգալի աճ. 2004 թվականին այն կազմել է 1188 մարդ, 2008 թվականին՝ 1029, իսկ 2011 թվականին՝ 1036 մարդ։ Վերջին տարիների տվյալներով համայնքն ավելի է մեծացել, և 2023 թվականի դրությամբ Վանանդի բնակչության թիվը հասել է 1206-ի, ինչը վկայում է բնակավայրի կայունության և զարգացման մասին։
Գյուղի տնտեսության հիմքը հիմնականում կազմում է բազմապրոֆիլ գյուղատնտեսությունը։ Տեղի բնակչությունը ակտիվորեն զբաղվում է այգեգործությամբ և խաղողագործությամբ, որոնք հանդիսանում են եկամտի առաջնային աղբյուրներից։
Բացի այդ, զարգացած է կերային կուլտուրաների մշակությունը, ինչը սերտորեն կապված է տնտեսության մեկ այլ կարևոր ճյուղի՝ անասնապահության հետ։
Այս բոլոր ոլորտների համակցումը ապահովում է գյուղի ներքին կենսունակությունն ու տնտեսական ակտիվությունը։
40°08'0"N 43°49'0"E