Բացահայտիր Արմավիրը. Հավերժության ղողանջներ․ Նոր Արտագերսի հուշարձանը՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի զոհերի հիշատակին
Արմավիրի մարզի պատմական լանդշաֆտում իր ուրույն ու ծանրակշիռ տեղն ունի Նոր Արտագերս գյուղի կենտրոնական մասում վեր հառնող հուշարձանը, որը կանգնեցվել է 1985 թվականին՝ Երկրորդ աշխարհամարտում հանուն հայրենիքի իրենց կյանքը զոհաբերած համագյուղացիների հիշատակին։
Այս հուշակոթողը, որն ունի պետական պահպանության 3.72.1 գրանցման համարը, հայկական մոնումենտալ քանդակագործության դասական օրինակ է, որտեղ ճարտարապետական պարզությունը համադրվում է խորը փիլիսոփայական իմաստների հետ։
Հուշահամալիրի հորինվածքի հիմքում ընկած է վարդագույն տուֆից կերտված վիթխարի հաղթական կամարը, որն իր վեհաշուք տեսքով կարծես սահմանազատում է անցյալի հերոսական դրվագները ներկայի խաղաղ առօրյայից։ Կամարի կենտրոնական մասում տեղադրված է բրոնզաձույլ կամ մուգ քարից կերտված քանդակային խումբը, որն անմիջապես գրավում է դիտողի ուշադրությունը իր դրամատիզմով և ուժով։
Քանդակը պատկերում է մի կերպար, որը մարմնավորում է և՛ հաղթանակած զինվորին, և՛ կյանք տվող մայրության ուժը․ նա բարձր պահած ուսերի վրա պահում է մանուկ հասակում պատկերված հաջորդ սերնդին։
Այս սիմվոլիկան հստակ ուղերձ է առ այն, որ նախնիների թափած արյունն ու կատարած սխրանքը հիմք են հանդիսացել նոր կյանքի ծաղկման և ապագա սերունդների անվտանգության համար։
Մանուկը, որը բարձրացված է դեպի երկինք, խորհրդանշում է ազատությունը, հույսը և հարատևությունը։
Հուշարձանի շրջակայքը նախագծված է որպես բացօթյա սրբատեղի. լայնարձակ հարթակը, որն ապահովում է կոթողի տեսանելիությունը բոլոր կողմերից, պատված է բազալտե սալերով, ինչը ընդգծում է վայրի հանդիսավորությունն ու լռությունը։
Հուշարձանի հարևանությամբ գտնվող տեղական նշանակության մշակույթի տունը, որը կառուցվել է 1940-ական թվականներին, լրացնում է տարածքի պատմամշակութային շերտը՝ ստեղծելով միասնական համալիր, որտեղ միահյուսվում են արվեստը, հիշողությունը և գյուղի հասարակական կյանքը։
Տասնամյակներ շարունակ այս վայրը ծառայում է որպես ուխտատեղի, որտեղ ամեն տարի մայիսյան հաղթանակների օրերին գյուղի բնակիչներն ու հյուրերը գլուխ են խոնարհում զոհվածների հիշատակի առջև՝ վերարժևորելով խաղաղության գինը։
Հուշարձանն իր գեղարվեստական լուծումներով և մասշտաբով համարվում է Արմավիրի տարածաշրջանի առավել տպավորիչ ռազմահայրենասիրական կառույցներից մեկը, որը պահպանում է ազգային տուրքի և երախտագիտության ոգին։
Տեղակայման կոորդինատներ՝ 40.091157, 43.992823
Լուսանկարները` Հուշարձանների պահպանության Արմավիրի մարզային ծառայության: